Archaizm to słowo, fraza lub element stylistyczny, który wyszedł z powszechnego użycia i obecnie wydaje się celowo staromodny. Pisarze używają go, aby przywołać minioną epokę, dodać godności lub czasami stworzyć ironiczny dystans.

Spenser wypełnił The Faerie Queene archaiczną dykcją, sugerując rycerską przeszłość. Późniejsi poeci i powieściopisarze sięgali po „thou”, „hath” lub przestarzałe słownictwo, pragnąc zachować fakturę dawnej angielszczyzny. W powieści historycznej zabieg ten może zwiększyć autentyczność; we współczesnej literaturze grozi mu manieryczne lub pretensjonalne brzmienie, jeśli jest nadużywany. Niektóre archaizmy przetrwały w utrwalonych wyrażeniach, języku prawniczym lub rytuałach religijnych długo po tym, jak zniknęły z potocznego języka.

Efekt zależy od uświadomienia sobie przez czytelnika, że ​​język nie jest już aktualny. Kiedy czytelnik to uświadomi, archaizm otwiera małe okno na inną epokę. Kiedy tak nie jest, słowo po prostu intryguje lub rozprasza.

Archaizmem jest celowo umieszczona w zdaniu współczesnym skamielina językowa.