Latarnia uliczna oświetla drogę każdemu, kto ją mija. Korzystanie z niej przez jedną osobę nie zmniejsza ilości światła dostępnego dla innych. I nikogo nie można łatwo wykluczyć z jej blasku. Te dwie cechy – brak rywalizacji i niewykluczalność – definiują dobro publiczne. Obrona narodowa, czyste powietrze, badania podstawowe i latarnie morskie to typowe przykłady.

Rynki nie dostarczają wystarczających dóbr publicznych z powodu problemu „pasażera na gapę”. Jeśli każdy może czerpać korzyści bez płacenia, niewielu z nich dobrowolnie pokryje koszty. W rezultacie dobro jest produkowane w niewystarczających ilościach lub wcale. Rządy interweniują, aby finansować te dobra poprzez podatki, rozwiązując problem działań zbiorowych poprzez wprowadzenie obowiązku płacenia.

Nie wszystko, co zapewnia rząd, jest czystym dobrem publicznym. Edukacja jest często określana jako dobro publiczne, ale jest wykluczona, przynajmniej w teorii. Drogi stają się rywalizacją, gdy są zatłoczone. Są one czasami nazywane nieczystymi dobrami publicznymi lub dobrami klubowymi. To rozróżnienie ma znaczenie dla polityki. Czyste dobro publiczne wymaga finansowania publicznego. Dobro klubowe może być finansowane z opłat drogowych lub opłat użytkowników. Prawidłowe określenie kategorii pomaga określić, kto płaci i ile.

Przykłady dobra publicznego

• Obrona narodowa
• Czyste powietrze i woda
• Podstawowe badania naukowe
• Publiczne pokazy fajerwerków
• Latarnie morskie