Rządy zaciągają pożyczki. Emitują obligacje, aby finansować drogi, szkoły, wojny i obniżki podatków. Całkowita kwota zadłużenia wobec wierzycieli w dowolnym momencie to dług publiczny, zwany również długiem suwerennym lub długiem publicznym. W Stanach Zjednoczonych kwota ta przekroczyła 34 biliony dolarów. Dług Japonii stanowi około 250 procent jej PKB i jest najwyższy wśród głównych gospodarek.

Dług kumuluje się, gdy rząd rok po roku generuje deficyt. Może się również kurczyć, gdy nadwyżki pozwalają na spłatę lub gdy inflacja obniża realną wartość istniejącego długu. Zadłużenie jest zaciągnięte u różnych wierzycieli: obywateli i instytucji krajowych, rządów państw obcych oraz banków centralnych. Około jednej czwartej długu USA znajduje się w posiadaniu państw zagranicznych, a wśród największych posiadaczy znajdują się Japonia i Chiny.

Czy dług publiczny jest niebezpieczny? To zależy. Dług denominowany we własnej walucie jest łatwiejszy w zarządzaniu, ponieważ rząd może dodrukować pieniądze, aby go spłacić, choć wiąże się to z ryzykiem inflacji. Dług w walutach obcych jest o wiele bardziej niebezpieczny, o czym przekonały się Argentyna i Grecja. Prawdziwym ograniczeniem nie jest liczba całkowita, ale stosunek długu do PKB, oprocentowanie tego długu oraz wiarygodność rządowej obietnicy spłaty.

Fakty dotyczące długu

• Dług publiczny USA przekracza 34 biliony dolarów
• Dług Japonii wynosi około 250 procent PKB
• Do wierzycieli zaliczają się posiadacze krajowi i zagraniczni
• Zadłużenie w walucie obcej jest bardziej ryzykowne
• Kluczowym wskaźnikiem jest stosunek długu do PKB