W ogrodzie rośliny rosną, aż zabraknie im wody, światła lub przestrzeni. To, co wyczerpie się pierwsze, jest czynnikiem ograniczającym. Ta koncepcja jest kluczowa dla ekologii. Opisuje ona zasoby lub warunki, które ograniczają wzrost populacji. Bez ograniczeń populacje rosłyby wykładniczo w nieskończoność. W praktyce zawsze czegoś brakuje: pożywienia, miejsc lęgowych, minerałów lub zdolności do tolerowania zimna, suszy czy chorób.

Justus von Liebig zaproponował prawo minimum w XIX wieku, argumentując, że wzrost nie zależy od całkowitych zasobów, ale od tych, których jest najmniej. Pole uprawne z dużą ilością azotu i fosforu, ale bez wody, nie zawiedzie. Dodanie większej ilości azotu nic nie da. Czynnikiem ograniczającym jest woda. Zasada ta dotyczy również zwierząt. Populacja jeleni może być ograniczona przez zimowe pożywienie na jednym obszarze, a przez drapieżniki na innym. Wraz ze zmianą warunków, czynnik ograniczający ulega zmianie. Zarządzanie ekosystemami oznacza zrozumienie, który czynnik ma największe znaczenie w danym momencie.

Typowe czynniki ograniczające

• Dostępność żywności i wody.
• Przestrzeń i schronienie.
• Drapieżniki i choroby.
• Temperatura i inne warunki klimatyczne.

Identyfikacja czynnika ograniczającego nie zawsze jest łatwa. Wymaga obserwacji, a często i eksperymentów. Jednak bez tego, wysiłki mające na celu pomoc populacji mogą okazać się całkowicie nieskuteczne.