In een tuin groeien planten totdat ze geen water, licht of ruimte meer hebben. De factor die het eerst opraakt, is de beperkende factor. Dit concept staat centraal in de ecologie. Het beschrijft de hulpbron of omstandigheid die de populatiegroei beperkt. Zonder beperkingen zouden populaties voor altijd exponentieel blijven groeien. In de praktijk is er altijd wel ergens een tekort: voedsel, nestplaatsen, mineralen of het vermogen om kou, droogte of ziekten te verdragen.

Justus von Liebig formuleerde in de 19e eeuw de wet van het minimum, die stelt dat groei niet wordt bepaald door de totale hoeveelheid hulpbronnen, maar door de meest schaarse. Een akker met veel stikstof en fosfor, maar zonder water, zal mislukken. Meer stikstof toevoegen heeft geen effect. De beperkende factor is water. Dit principe geldt ook voor dieren. Een hertenpopulatie kan in het ene gebied beperkt worden door wintervoedsel en in een ander gebied door roofdieren. Naarmate de omstandigheden veranderen, verschuift de beperkende factor. Het beheren van ecosystemen betekent begrijpen welke factor op een bepaald moment het belangrijkst is.

Gemeenschappelijke beperkende factoren

• Beschikbaarheid van voedsel en water.
• Ruimte en beschutting.
• Roofdieren en ziekten.
• Temperatuur en andere klimatologische omstandigheden.

Het vaststellen van de beperkende factor is niet altijd eenvoudig. Het vereist observatie en vaak experimenten. Maar zonder die vaststelling kunnen pogingen om een ​​populatie te helpen volledig hun doel missen.