Niektóre gatunki żyją wszędzie. Inne żyją w jednym miejscu i nigdzie indziej. To gatunki endemiczne, występujące naturalnie tylko w jednym, określonym regionie. Region ten może być duży, jak kontynent, lub maleńki, jak pojedynczy szczyt górski czy jaskinia. Endemizm jest powszechny na wyspach, w odizolowanych jeziorach i na szczytach gór, gdzie populacje były rozdzielone wystarczająco długo, aby wyewoluować w odrębne formy. Madagaskar jest klasycznym przykładem. Około 90 procent tamtejszej dzikiej przyrody nie występuje nigdzie indziej na Ziemi, w tym wszystkie lemury i większość storczyków.

Gatunki endemiczne są często narażone na wyginięcie. Ich ograniczony zasięg oznacza, że ​​pojedyncze zagrożenie, takie jak huragan, pożar lub inwazyjny drapieżnik, może je unicestwić. Gatunki wyspiarskie ewoluowały bez wielu drapieżników z kontynentu i często nie posiadają mechanizmów obronnych. Dodo, nielotny ptak endemiczny dla Mauritiusa, wyginął w ciągu stulecia od przybycia człowieka. Utrata siedlisk, zmiany klimatu i gatunki introdukowane nadal zagrażają endemikom. Ich ochrona zazwyczaj oznacza ochronę konkretnego miejsca, w którym żyją, co sprawia, że ​​ochrona przyrody jest kwestią lokalną, a nie globalną.

Gdzie endemizm jest wysoki

• Wyspy: Madagaskar, Hawaje, Galapagos.
• Starożytne jeziora: Jezioro Bajkał, Jezioro Malawi.
• Szczyty górskie: wyspy na niebie w Górach Skalistych i Andach.
• Jaskinie i odosobnione źródła.

Gatunki endemiczne są niezastąpione. Kiedy znikną, znikną wszędzie, nie tylko lokalnie.