Gospodarka nastawiona na przetrwanie to taka, w której produkcja jest ukierunkowana głównie na potrzeby grupy. Ludzie uprawiają, polują lub zbierają to, co zjedzą, i wytwarzają to, co wykorzystają. Nadwyżki są niewielkie, a handel nastawiony na zysk jest ograniczony. Nie oznacza to jednak ubóstwa. Wiele gospodarek nastawionych na przetrwanie zapewnia odpowiednie odżywianie i rozsądną ilość czasu wolnego. Brakuje im jednak akumulacji. Bogactwo nie kumuluje się, ponieważ nie ma rynku zbytu ani powodu, by gromadzić więcej, niż grupa może skonsumować.

Gospodarki nastawione na własne potrzeby przybierają wiele form: zbieractwo, pasterstwo, ogrodnictwo i rolnictwo na małą skalę. Większość z nich łączy strategie. Rodzina może uprawiać rośliny, hodować kilka zwierząt i okazjonalnie polować. Wspólnym mianownikiem jest to, że produkcja jest zorientowana na użytkowanie, a nie na wymianę. Nadwyżki, jeśli się pojawią, są zazwyczaj rozdawane lub spożywane, a nie sprzedawane. Sytuacja zmienia się, gdy wkraczają rynki i państwa. Drogi, podatki i uprawy towarowe wciągają producentów na własne potrzeby do szerszej gospodarki, często na niekorzystnych warunkach.

Cechy wspólne

• Produkcja do bezpośredniego użytku, nie na sprzedaż.
• Ograniczone nadwyżki i magazynowanie.
• Różnorodne strategie ograniczania ryzyka.
• Dzielenie się normami, które redystrybuują obfitość.

Gospodarki nastawione na przetrwanie nie są nieudanymi gospodarkami rynkowymi. Są one racjonalnymi adaptacjami do specyficznych warunków środowiskowych i społecznych.