Figuur-achtergrondorganisatie is de perceptuele neiging om een ​​visuele scène te scheiden in een centraal object – de figuur – en de achtergrond waartegen deze zich afzet. De figuur lijkt meestal dichterbij, meer gestructureerd en beter te onthouden; de achtergrond lijkt zich erachter uit te strekken.

De toewijzing wordt niet uitsluitend bepaald door de stimulus. Dezelfde contouren kunnen als figuur of achtergrond worden gezien, afhankelijk van de aandacht, de verwachting en de omringende context. Klassieke omkeerbare figuren – zoals de vaasgezichtenillusie – laten zien dat hetzelfde retinale beeld twee onverenigbare organisaties kan ondersteunen, maar niet beide tegelijk. Gedeelde contouren worden doorgaans aan de figuur toegewezen, waardoor de achtergrond geen duidelijke vorm aan de grens heeft.

Figuur-achtergrondscheiding vindt vroeg in de visuele verwerking plaats en is een voorwaarde voor objectherkenning. Zonder deze scheiding blijft het gezichtsveld een ongedifferentieerd mozaïek. Hetzelfde principe geldt, met enkele aanpassingen, voor auditieve scènes: een melodie valt op tegen de begeleidende harmonie of ruis.

Om een ​​object überhaupt te kunnen zien, moet je eerst bepalen wat het object is en wat de achtergrond. De figuur-achtergrondstructuur maakt die beslissing mogelijk.