Sommige mensen stellen zichzelf hoge doelen; anderen vermijden liever het risico op mislukking. Prestatiegerichtheid is het algemene verlangen om iets belangrijks te bereiken, vaardigheden te beheersen en aan hoge normen te voldoen.

Psychologen maken onderscheid tussen de motivatie om succes te behalen en de motivatie om falen te vermijden. Mensen met een sterke drang naar succes zoeken gematigde uitdagingen waarbij inspanning een verschil kan maken; mensen die gedomineerd worden door faalangst kiezen mogelijk taken die ofwel heel gemakkelijk ofwel onmogelijk moeilijk zijn, zodat de uitkomst niets zegt over hun vaardigheden. Culturele waarden, verwachtingen van ouders en vroege ervaringen met competentie beïnvloeden allemaal de sterkte en richting van de motivatie.

In onderwijs- en organisatorische contexten helpt dit concept te verklaren waarom even capabele individuen verschillend presteren. Feedback die de nadruk legt op inspanning en strategie versterkt doorgaans de adaptieve prestatiemotivatie; feedback die zich alleen richt op aangeboren talent kan dit ondermijnen wanneer er moeilijkheden ontstaan. De doeloriëntatietheorie maakt verder onderscheid tussen beheersingsdoelen – leren omwille van het leren zelf – en prestatiedoelen – het demonstreren van vaardigheden ten opzichte van anderen.

Prestatiegerichtheid is niet hetzelfde als statusambitie. Het is de stillere, meer aanhoudende drang om iets goed te doen, omdat het doen zelf ertoe doet.