Staten onderhouden hun relaties door middel van onderhandeling, vertegenwoordiging en communicatie. Dat is diplomatie. Professionele diplomaten bemannen ambassades, voeren gesprekken en rapporteren over ontwikkelingen in het buitenland.

Diplomatie kan bilateraal of multilateraal, openbaar of vertrouwelijk zijn. Het doel ervan is de nationale belangen te behartigen zonder geweld te gebruiken, hoewel de reële mogelijkheid van geweld vaak van invloed is op de onderhandelingen. Verdragen, gezamenlijke verklaringen en informele afspraken behoren tot de resultaten ervan. Topontmoetingen tussen leiders vormen een aanvulling op het voortdurende werk van de professionele diensten.

Effectieve diplomatie vereist accurate informatie, culturele vaardigheid en het vermogen om gemeenschappelijke belangen te vinden. Mislukte diplomatie kan aan conflicten voorafgaan; succesvolle diplomatie kan geschillen oplossen en duurzame samenwerking bevorderen. In een onderling verbonden wereld is de hoeveelheid diplomatieke activiteiten uitgebreid met klimaat-, handels-, gezondheids- en technologievraagstukken, naast de traditionele veiligheidskwesties.

Een bekwame diplomaat bereikt vaak resultaten die met geen enkele vorm van dwang zo goedkoop te verkrijgen zijn.