Het politieke conservatisme hecht waarde aan continuïteit, overgeërfde instellingen en scepsis ten opzichte van snelle of utopische veranderingen. Conservatieven beschouwen de samenleving doorgaans als een complex organisme dat voorzichtig hervormd moet worden, in plaats van volledig opnieuw ontworpen vanuit abstracte principes.

Kernthema's zijn onder meer respect voor traditie, steun voor het gevestigde gezag, nadruk op persoonlijke verantwoordelijkheid en een voorkeur voor marktwerking boven uitgebreide staatssturing. Verschillende nationale tradities leiden tot uiteenlopende conservatieve accenten – religieus, nationalistisch of vrijemarktgericht. De vermenging met de klassieke liberale economie is in sommige landen sinds het einde van de twintigste eeuw bijzonder sterk geweest.

Conservatieven organiseren partijen, denktanks en media om hun prioriteiten te verdedigen. Ze concurreren met progressieve en socialistische bewegingen over de juiste omvang van de overheid, het tempo van maatschappelijke verandering en de nationale identiteit. Net als andere grote ideologieën past het conservatisme zich aan nieuwe omstandigheden aan, terwijl het tegelijkertijd trouw blijft aan blijvende principes.

Een conservatief argument begint vaak met wat al bewezen effectief is.