Het materialisme stelt dat alleen fysieke materie bestaat. Geest, bewustzijn en ziel zijn ofwel identiek aan fysieke toestanden, ofwel daartoe te herleiden. Deze opvatting heeft oude wortels. Democritus en Epicurus betoogden dat het universum bestaat uit atomen en leegte. Hobbes en La Mettrie brachten het materialisme in de moderne tijd weer tot leven. In de 20e eeuw werd het de dominante positie in de filosofie van de geest en de cognitieve wetenschap, hoewel het lastige probleem van het bewustzijn een uitdaging blijft.

Materialisten bestaan ​​in verschillende vormen. Reductionistisch materialisten stellen dat mentale toestanden identiek zijn aan hersentoestanden. Eliminatief materialisten betogen dat de volkspsychologie, met haar focus op overtuigingen en verlangens, zal worden vervangen door de neurowetenschap. Niet-reductionistisch materialisten accepteren dat mentale toestanden fysiek zijn, maar ontkennen dat ze tot de natuurkunde te herleiden zijn. Functionalisten stellen dat mentale toestanden worden gedefinieerd door hun causale rol, niet door hun fysieke substraat. Materialisme is niet hetzelfde als behaviorisme, dat het bestaan ​​van innerlijke mentale toestanden volledig ontkent. Het is ook niet hetzelfde als fysicalisme, hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt. Materialisme is een metafysische these over wat bestaat. Fysicalisme is vaak breder en omvat ook fysieke eigenschappen en wetten.

Vormen van materialisme

• Reductief. Mentale toestanden zijn hersentoestanden.
• Eliminatief. Volkspsychologie zal worden vervangen.
• Niet-reductief. Mentale toestanden zijn fysiek maar niet te reduceren.
• Functionalist. Mentale toestanden zijn causale rollen.

Het materialisme staat voor een lastige vraag: waarom leidt fysieke verwerking tot subjectieve ervaring? Niemand heeft daar een volledig bevredigend antwoord op.