De dirigent staat voor een orkest of koor en geeft de uitvoering in realtime vorm. Met een baton of handen geeft de dirigent het tempo, de dynamiek, de articulatie en het expressieve karakter van elke frase aan. Oogcontact en lichaamstaal communiceren verdere details.

De voorbereiding begint lang voor de eerste repetitie. De dirigent bestudeert de partituur, bepaalt de interpretatie en anticipeert op technische uitdagingen. Tijdens de repetities wordt het werk sectie voor sectie verfijnd. Tijdens het concert wordt de dirigent het middelpunt dat tientallen individuele musici tot één ensemble verenigt.

Grote dirigenten combineren diepgaande muzikale kennis met het vermogen om te inspireren en te coördineren. Sommigen specialiseren zich in een bepaald repertoire; anderen hebben een breed repertoire. De rol van dirigent is sinds de negentiende eeuw belangrijker geworden, naarmate orkesten groter werden en partituren complexer.

Toeschouwers kijken vaak net zo aandachtig naar de dirigent als dat ze naar de muziek luisteren.