Dramatische ironie ontstaat wanneer het publiek iets weet wat een of meer personages niet weten. De discrepantie tussen de twee kennisniveaus creëert spanning, humor of ontroering.

In Oedipus Rex begrijpt het publiek de ware afkomst van Oedipus al lang voordat hij dat zelf doorheeft; elke zelfverzekerde stap die hij zet richting de waarheid vergroot de ironie. In komedies zorgt dezelfde structuur voor lachmomenten doordat personages blunderen door onwetendheid over feiten die het publiek wél kent. Thriller- en horrorfilms maken gebruik van dramatische ironie door de kijker het gevaar te laten zien dat de protagonist nog niet heeft opgemerkt.

Dramatische ironie verschilt van verbale ironie (het tegenovergestelde zeggen van wat bedoeld wordt) en situationele ironie (een omkering van de verwachting). Het is een structureel kenmerk van de relatie tussen publiek en personage. Het effect hangt af van de zorgvuldige manier waarop informatie wordt vrijgegeven: het publiek moet het cruciale feit op het juiste moment te weten komen en vervolgens de personages zien handelen zonder die informatie.

Wanneer de toeschouwers kennis bezitten die de personages niet hebben, is er sprake van dramatische ironie.