Dalende prijzen klinken als goed nieuws. Alles wordt goedkoper. Maar wanneer de prijzen in de hele economie gedurende een langere periode dalen, is het resultaat deflatie, en dat kan veel gevaarlijker zijn dan inflatie. Japan kampt er al decennia mee. Tijdens de Grote Depressie in de jaren dertig kwam het ook voor.

Het probleem is dat deflatie het gedrag verandert. Als de prijzen volgende maand lager zijn, waarom zou je dan vandaag kopen? Consumenten stellen aankopen uit. Bedrijven stellen investeringen uit. De vraag daalt verder, waardoor de prijzen nog meer dalen. Een neerwaartse spiraal ontstaat. Schulden worden moeilijker af te lossen omdat het verschuldigde bedrag vaststaat, terwijl inkomens en prijzen dalen. Leners bezuinigen om het hoofd boven water te houden, waardoor de recessie zich verdiept.

Centrale banken bestrijden deflatie door de rente te verlagen, maar in normale omstandigheden kan de rente niet onder nul komen. Ze kunnen activa kopen om geld in de markt te injecteren, een beleid dat kwantitatieve versoepeling wordt genoemd. Het helpt, maar langzaam. Deflatie is hardnekkig. Zodra de verwachting van dalende prijzen is ontstaan, is die moeilijk te doorbreken.

Waarom deflatie schadelijk is

• Consumenten stellen uitgaven uit.
• De schuldenlast neemt in reële termen toe.
• Bedrijven verminderen investeringen en banen.
• De lonen dalen, waardoor de vraag verder afneemt.
• Centrale banken hebben geen ruimte meer om de rente te verlagen.