Een begrotingstekort ontstaat wanneer de uitgaven van een begroting de inkomsten over een bepaalde periode, meestal een jaar, overschrijden. Overheden kampen met tekorten wanneer de belastinginkomsten ontoereikend zijn om de uitgaven voor scholen, wegen, defensie en sociale programma's te dekken. Bedrijven kampen met tekorten wanneer de kosten de omzet overstijgen. Huishoudens kampen met tekorten wanneer ze meer uitgeven dan ze verdienen, hoewel we dat meestal 'schuld opbouwen' noemen.

Overheidstekorten betekenen niet automatisch een crisis. Tijdens recessies dalen de belastinginkomsten en stijgen de uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen, waardoor de tekorten toenemen. Dat is een bewuste keuze. Bezuinigen tijdens een recessie kan de situatie zelfs verergeren. Maar aanhoudende tekorten in economisch gunstige tijden leiden tot een schuldenlast die moet worden afbetaald, waardoor andere prioriteiten ondersneeuwen.

Economen discussiëren over de vraag hoeveel een tekort te groot is. Sommigen stellen dat landen die in hun eigen valuta lenen, grotere tekorten kunnen volhouden dan andere landen. Japan heeft jarenlang grote tekorten gehad met lage rentetarieven. Anderen waarschuwen dat het vertrouwen snel kan verdwijnen. Zodra kredietverstrekkers twijfelen aan de terugbetaling, schieten de leenkosten omhoog en volgt een begrotingscrisis.

Tekortfactoren

• Recessies en dalende belastinginkomsten
• Belastingverlagingen zonder bezuinigingen
• Nieuwe uitgavenprogramma's
• Oorlogen en noodsituaties
• Stijgende rente op bestaande schulden