Twee keer per jaar zijn dag en nacht overal op aarde ongeveer even lang. Die momenten zijn de equinoxen. Het woord komt van het Latijn: aequus, wat gelijk betekent, en nox, wat nacht betekent. Ze vinden elk jaar rond 20 maart en 22 september plaats.

Tijdens een equinox staat de zon recht boven de evenaar van de aarde. De as van de aarde is dan niet naar de zon toe of van de zon af gekanteld. De terminator, de lijn tussen dag en nacht, loopt van pool tot pool. Iedereen heeft ongeveer 12 uur daglicht en 12 uur duisternis.

De equinoxen zijn niet alleen astronomische gebeurtenissen. Ze markeren de wisseling van de seizoenen. Op het noordelijk halfrond luidt de equinox in maart de lente in en de equinox in september de herfst. Op het zuidelijk halfrond is het precies andersom. Veel culturen vieren deze overgangen met festivals en feestdagen.

De equinoxen bepalen ook het coördinatensysteem. De lente-equinox, waar de zon de hemelevenaar in noordelijke richting kruist, is het nulpunt voor rechte klimming. De herfst-equinox is waar de zon de hemelevenaar in zuidelijke richting kruist. Deze twee punten vormen het ankerpunt van de hemelsfeer.