Nomadisme is een levenswijze gebaseerd op voortdurende beweging in plaats van permanente vestiging. Nomaden trekken niet willekeurig rond. Hun routes worden bepaald door de beschikbare hulpbronnen, de seizoenen en sociale verplichtingen. Pastorale nomaden verplaatsen hun kuddes tussen weiden. Jager-verzamelaars volgen de cycli van wild en planten. Rondtrekkende handelaren vervoeren goederen tussen markten. Elk patroon vereist een grondige kennis van het terrein, het weer en de mensen die ze onderweg tegenkomen.

Nomadische samenlevingen hebben vaak weinig bezittingen. Tenten, zadels en kookgerei zijn ontworpen om gemakkelijk te kunnen worden verplaatst. De sociale organisatie is doorgaans flexibel, waarbij groepen zich splitsen en weer samenvoegen naargelang de omstandigheden veranderen. Nomaden hebben vaak contact met gevestigde gemeenschappen en ruilen dierlijke producten voor graan, gereedschap en thee. Deze relaties kunnen vreedzaam of gespannen zijn. Staten hebben vaak geprobeerd nomaden te vestigen, soms met geweld, omdat ze mobiliteit zagen als een bedreiging voor de belastinginning en grenscontrole.

Soorten nomadisme

• Pastoraal nomadisme: het hoeden van dieren langs seizoensgebonden routes.
• Nomadisme van jagers en verzamelaars: het volgen van voedselbronnen in de natuur.
• Rondtrekkend nomadisme: reizen om handel te drijven of diensten te verlenen.
• Zee-nomadisme: leven en reizen per boot.

Nomadisme is geen overblijfsel uit het verleden. Veel nomadische groepen passen mobiele telefoons, vrachtwagens en gps aan op oude routes.