Assimilatie beschrijft wat er gebeurt wanneer een minderheidsgroep wordt opgenomen in een dominante cultuur. Na verloop van tijd kunnen de kenmerkende taal, kleding, religie of gebruiken van de minderheid vervagen, doordat leden de levenswijze van de meerderheid overnemen. Dit proces kan generaties duren en is zelden volledig. Het kan ook gedwongen worden. Overheden hebben talen verboden, kinderen bij hun familie weggehaald en ceremonies verboden in doelbewuste campagnes om verschillen uit te wissen.

Klassieke modellen, afkomstig uit de Amerikaanse sociologie van begin 20e eeuw, beschreven assimilatie als eenrichtingsverkeer dat eindigde in een smeltkroes. Later onderzoek toonde echter een complexere realiteit aan. Immigrantengroepen behouden vaak delen van hun erfgoed terwijl ze deelnemen aan de bredere samenleving. Ook de dominante cultuur verandert, en neemt voedsel, taal en muziek over van degenen die ze zogenaamd absorbeert. Wanneer assimilatie vrijwillig en geleidelijk verloopt, kan het aanvoelen als een kans. Wanneer het wordt afgedwongen, is het een vorm van cultureel geweld.

Indicatoren van assimilatie

• Taalverandering over generaties heen.
• Gemengde huwelijken met de dominante groep.
• Afname van traditionele religieuze gebruiken.
• Verspreiding van woongebieden weg van etnische enclaves.

Of assimilatie wordt verwelkomd of juist tegengewerkt, hangt grotendeels af van wie de macht heeft en wat die van nieuwkomers eist.