Thuyết cảm xúc James-Lange cho rằng trải nghiệm cảm xúc là nhận thức về các phản ứng sinh lý đối với một tác nhân gây ra cảm xúc. Chúng ta cảm thấy sợ hãi vì chúng ta run rẩy; chúng ta cảm thấy buồn vì chúng ta khóc.

William James và Carl Lange đã độc lập đề xuất ý tưởng này vào cuối thế kỷ XIX. Ý tưởng này đảo ngược trình tự thông thường, trong đó cảm xúc đến trước và biểu hiện cơ thể theo sau. Theo lý thuyết này, các cảm xúc khác nhau gắn liền với các kiểu thay đổi cơ thể khác nhau, và nhận thức về những thay đổi đó tạo nên cảm xúc. Lý thuyết ngụ ý rằng, nếu không có phản hồi từ cơ thể, trải nghiệm cảm xúc sẽ nhạt nhẽo hoặc không tồn tại.

Các nhà phê bình, trong đó có Walter Cannon, cho rằng những thay đổi về thể chất quá giống nhau giữa các cảm xúc và diễn ra quá chậm để giải thích được tốc độ của cảm xúc. Nghiên cứu sau này đã chỉ ra rằng phản hồi từ cơ thể có ảnh hưởng đến trải nghiệm cảm xúc—phản hồi trên khuôn mặt và nhận thức nội tại đều quan trọng—nhưng nhận thức và đánh giá cũng đóng vai trò chính. Các lý thuyết đương đại thường coi phát hiện của James-Lange như một thành phần của một quá trình phức tạp hơn.

Đóng góp lâu dài của lý thuyết này là khẳng định rằng cơ thể không chỉ đơn thuần là sân khấu để thể hiện cảm xúc; nó là một phần của chính cảm xúc đó.