Ngôn ngữ không bao giờ đồng nhất. Phương ngữ là một biến thể của ngôn ngữ, đặc trưng cho một vùng miền hoặc nhóm xã hội cụ thể. Nó bao gồm vốn từ vựng, cách phát âm và đôi khi cả các cấu trúc ngữ pháp riêng biệt. Người nói các phương ngữ khác nhau của cùng một ngôn ngữ thường có thể hiểu nhau, mặc dù sự khác biệt có thể dễ dàng nhận thấy ngay lập tức.

Các phương ngữ phát triển do sự cô lập về địa lý, sự tách biệt về xã hội và các mô hình định cư trong lịch sử. Chúng không phải là những phiên bản kém hơn của một ngôn ngữ chuẩn; chúng là những biến thể có hệ thống với các quy tắc riêng. Khái niệm về một phương ngữ “chuẩn” phần lớn là một cấu trúc xã hội và chính trị hơn là một cấu trúc ngôn ngữ. Trong văn học, phương ngữ có thể truyền tải tính xác thực, vị thế xã hội hoặc bản sắc vùng miền khi được sử dụng cẩn thận và chính xác.

Thái độ đối với các phương ngữ thường phản ánh hệ thống phân cấp xã hội rộng hơn. Một số phương ngữ được coi trọng; số khác lại bị kỳ thị. Các nhà ngôn ngữ học ghi chép lại các phương ngữ để bảo tồn sự đa dạng ngôn ngữ và để hiểu cách ngôn ngữ thay đổi. Đối với người nói thông thường, phương ngữ chỉ đơn giản là hình thức ngôn ngữ mà họ lớn lên cùng – phương tiện tự nhiên để suy nghĩ và kết nối xã hội trong cộng đồng của họ.