Thất bại thị trường xảy ra khi thị trường không phân bổ nguồn lực một cách hiệu quả. Đây không phải là một phán xét đạo đức, mà là một thuật ngữ kỹ thuật. Thị trường có thể thất bại theo nhiều cách: độc quyền hạn chế sản lượng, ngoại tác gây ra chi phí cho người khác, hàng hóa công cộng không được cung cấp đầy đủ, và thông tin không đối xứng.

Ví dụ điển hình là ô nhiễm. Một nhà máy xả chất thải xuống sông sẽ không phải trả tiền bồi thường thiệt hại. Giá bán sản phẩm của nhà máy đó quá thấp vì không tính đến chi phí môi trường. Kết quả là sản xuất dư thừa và dòng sông bị ô nhiễm.

Chính phủ can thiệp để khắc phục những thất bại. Họ điều tiết các tập đoàn độc quyền, đánh thuế ô nhiễm, cung cấp hàng hóa công cộng và yêu cầu công khai thông tin. Tuy nhiên, những can thiệp này cũng có thể thất bại. Việc điều tiết có thể bị ngành công nghiệp thao túng. Thuế có thể được thiết kế kém hiệu quả. Sự lựa chọn hiếm khi là giữa một thị trường hoàn hảo và một chính phủ hoàn hảo, mà là giữa những lựa chọn không hoàn hảo.

Các loại phổ biến

• Ngoại tác
• Hàng hóa công cộng
• Quyền lực độc quyền
• Bất đối xứng thông tin
• Sự cạn kiệt tài nguyên chung