Nhân chủng học cổ đại là ngành nghiên cứu về tổ tiên loài người cổ đại thông qua hóa thạch và hiện vật. Ngành này kết hợp các phương pháp từ nhân chủng học hình thể, khảo cổ học, địa chất học và di truyền học. Các nhà nghiên cứu tìm kiếm trầm tích chứa hóa thạch ở những nơi như Thung lũng tách giãn Đông Phi, các hang động ở Nam Phi và đồi Atapuerca ở Tây Ban Nha. Một chiếc răng hoặc một mảnh xương hàm có thể mất nhiều năm để xác định niên đại và đặt vào đúng bối cảnh. Việc xác định niên đại thường khó khăn như việc tìm thấy chính hóa thạch đó.

Lĩnh vực này đã được chuyển đổi nhờ di truyền học. ADN cổ ​​đại được chiết xuất từ ​​xương và răng giờ đây cho phép các nhà nghiên cứu theo dõi sự di cư, lai giống và phân tách quần thể. Năm 2010, bộ gen của người Neanderthal được giải mã, tiết lộ sự lai giống với người hiện đại. Kể từ đó, ADN từ người Denisovan và các nhóm người cổ đại khác đã viết lại cây phả hệ. Những khám phá hiếm khi giải quyết được các cuộc tranh luận. Chúng thường khơi mào những cuộc tranh luận mới.

Các phương pháp cốt lõi

• Khảo sát và khai quật các địa điểm hóa thạch.
• Xác định niên đại bằng phương pháp phóng xạ của các lớp đá núi lửa và trầm tích.
• Giải phẫu so sánh xương và răng.
• Phân tích ADN cổ ​​đại và đồng vị.

Nhân chủng học cổ đại là một ngành khoa học chậm chạp. Sự nghiệp có thể phụ thuộc vào một phát hiện may mắn, và việc giải mã phát hiện đó có thể mất hàng thập kỷ.