Kapı kontrol teorisi, omuriliğin ağrı sinyallerini ya engelleyen ya da beyne geçmelerine izin veren nörolojik bir "kapı" içerdiğini öne sürer. Bu kapı, ağrıyı taşıyan küçük sinir liflerindeki aktiviteyle açılır ve daha büyük liflerdeki aktiviteyle veya beyinden gelen sinyallerle kapanır.

Ronald Melzack ve Patrick Wall, bu teoriyi 1965'te ortaya attılar. Teori, dirseğe yapılan bir darbenin ağrıyı nasıl azaltabileceğini (dokunmadan kaynaklanan büyük lif aktivitesi kapıyı kapatır) ve dikkat, beklenti ve duygu gibi psikolojik faktörlerin ağrıyı nasıl artırabileceğini veya azaltabileceğini açıklıyordu. Omuriliğin dorsal boynuzundaki substantia gelatinosa'nın bu kapının yeri olduğu öne sürülmüştü.

Daha sonraki araştırmalar anatomik ayrıntıları iyileştirmiş olsa da, temel fikir etkisini korumaktadır. Ağrı, doku hasarının basit bir göstergesi değildir; sinir sisteminin birden fazla seviyesinde modüle edilen bir yapıdır. Bu teori, yalnızca çevresel yaralanmayı değil, kapıyı hedef alan tedavilerin (deri altı elektriksel sinir stimülasyonu, bilişsel stratejiler ve bazı ilaçlar) yolunu açmıştır.

Acı, ancak kapı izin verirse bilinç düzeyine ulaşır. Bu kavrayış, acının nasıl anlaşıldığını ve tedavi edildiğini değiştirdi.