Dini otoritelerin doğrudan yönettiği veya kanunun laik bir müdahale olmaksızın açıkça dini doktrinden türetildiği durumlarda, sistem teokrasidir. Siyasi ve ruhani liderlik kaynaşmış veya yakından ilişkilidir.

Tarihsel teokrasiler arasında papalık yönetiminin belirli dönemleri ve Calvin'in Cenevre'si yer alır. Günümüzde ise dinî kurumların yasama ve kamu görevleri üzerinde veto yetkisine sahip olduğu durumlar ya da kısmi örnekler görülmektedir. Teokratik iddialar, halkın rızasına veya kalıtsal hakka değil, ilahi otoriteye dayanmaktadır.

Teokrasiler dini muhalefeti kısıtlar ve genellikle kişisel davranışları kutsal yasalara göre düzenler. İnananlar arasında güçlü bir toplumsal uyum sağlarken, inanmayanlarla ve bireysel haklara ilişkin modern beklentilerle çatışma yaratabilirler. Teokratik yönetimden uzaklaşma süreçleri genellikle tartışmalıdır çünkü yalnızca siyasi düzenlemeleri değil, meşruiyetin nihai kaynaklarını da sorgularlar.

Teokraside, hükümdara meydan okumak, bizzat ilahi düzene meydan okumak olarak nitelendirilebilir.