Bazı atom çekirdekleri kararsızdır. Zamanla bozunarak parçacıklar veya enerji yayarlar. Bu sürece radyoaktivite denir. 1896'da Henri Becquerel tarafından keşfedilmiş ve Marie ve Pierre Curie tarafından incelenmiştir. Radyoaktivite üç ana türdedir: alfa bozunması, beta bozunması ve gama bozunması. Alfa bozunması bir helyum çekirdeği yayar. Beta bozunması bir elektron veya pozitron yayar. Gama bozunması yüksek enerjili bir foton yayar. Her türün farklı nüfuz gücü vardır. Alfa parçacıkları bir kağıt parçasıyla durdurulabilir. Beta parçacıkları birkaç milimetre alüminyumla durdurulabilir. Gama ışınları kalın kurşun veya beton gerektirir.

Radyoaktivite, saniyedeki bozunmaları sayan bekerel birimiyle ölçülür. Radyoaktif bir izotopun yarı ömrü, atomların yarısının bozunması için geçen süredir. Yarı ömürler saniyenin kesirlerinden milyarlarca yıla kadar değişir. Uranyum-238'in yarı ömrü 4,5 milyar yıldır. Karbon-14'ün yarı ömrü ise 5.730 yıldır. Bu da onu arkeolojik eserlerin tarihlendirilmesinde kullanışlı hale getirir. Radyoaktivitenin birçok kullanım alanı vardır. Nükleer reaktörlere enerji sağlar. Tıbbi görüntüleme ve kanser tedavisinde kullanılır. Duman dedektörlerinde ve tıbbi ekipmanların sterilizasyonunda kullanılır. Ancak aynı zamanda riskler de taşır. Radyasyon hücrelere zarar verebilir ve kansere neden olabilir. Radyoaktif atıklar binlerce yıl boyunca tehlikeli kalır. Bu atıkların yönetimi, nükleer enerjinin zorluklarından biridir.

Radyoaktivite gerçekleri

• Tanım. Kararsız çekirdeklerden parçacıkların veya enerjinin yayılması.
• Türler. Alfa, beta, gama.
• Yarı ömür. Atomların yarısının bozunması için geçen süre.
• Unit. Becquerel (Bq).
• Kullanım Alanları. Enerji, tıp, flört, duman dedektörleri.

Radyoaktivite, radyasyonla aynı şey değildir. Radyoaktivite bir süreçtir. Radyasyon ise yayılan enerjidir.