Niektóre jądra atomowe są niestabilne. Rozpadają się z czasem, emitując cząstki lub energię. Ten proces to radioaktywność. Została odkryta przez Henriego Becquerela w 1896 roku, a badana przez Marię i Piotra Curie. Radioaktywność występuje w trzech głównych formach: rozpad alfa, rozpad beta i rozpad gamma. Rozpad alfa emituje jądro helu. Rozpad beta emituje elektron lub pozyton. Rozpad gamma emituje foton o wysokiej energii. Każda z form charakteryzuje się inną siłą penetracji. Cząstki alfa mogą zostać zatrzymane przez kartkę papieru. Cząstki beta mogą zostać zatrzymane przez kilkumilimetrową warstwę aluminium. Promienie gamma wymagają grubej warstwy ołowiu lub betonu.

Radioaktywność mierzy się w bekerelach, które liczą rozpady na sekundę. Okres półtrwania izotopu promieniotwórczego to czas, w którym połowa atomów rozpada się. Okresy półtrwania wahają się od ułamków sekundy do miliardów lat. Uran-238 ma okres półtrwania wynoszący 4,5 miliarda lat. Węgiel-14 ma okres półtrwania wynoszący 5730 lat. Dzięki temu jest on przydatny do datowania artefaktów archeologicznych. Radioaktywność ma wiele zastosowań. Zasila reaktory jądrowe. Jest wykorzystywana w obrazowaniu medycznym i leczeniu raka. Jest stosowana w czujnikach dymu i sterylizacji sprzętu medycznego. Stwarza jednak również zagrożenia. Promieniowanie może uszkadzać komórki i powodować raka. Odpady radioaktywne pozostają niebezpieczne przez tysiące lat. Zarządzanie tymi odpadami jest jednym z wyzwań energetyki jądrowej.

Fakty dotyczące radioaktywności

• Definicja. Emisja cząstek lub energii z niestabilnych jąder.
• Typy. Alfa, beta, gamma.
• Pół-okres. Czas, w którym połowa atomów ulegnie rozpadowi.
• Jednostka. Becquerel (Bq).
• Użycia. Moc, medycyna, randki, czujniki dymu.

Radioaktywność to nie to samo, co promieniowanie. Radioaktywność to proces. Promieniowanie to emitowana energia.