Bilim felsefesi, bilimin temellerini, yöntemlerini ve sonuçlarını inceler. Bilimin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve bize dünya hakkında neler söyleyebileceğini sorar. Bilimin kendisiyle aynı şey değildir. Bilim insanları bilim yapar. Bilim felsefecileri ise bilimin neyi varsaydığını ve neyi başardığını sorar. Bu alan, 20. yüzyılda Viyana Çevresi'nin mantıksal pozitivistlerinin bilimi ampirik doğrulamaya dayandırma çabasıyla ayrı bir disiplin olarak ortaya çıktı. Bu program çöktü, ancak onlarca yıllık tartışmanın gündemini belirledi.

Temel sorular şunlardır: Bilimsel açıklama nedir? Bir teoriyi iyi yapan nedir? Teoriler nasıl değişir? Bilimsel bir yöntem var mıdır? Gözlem ve teori nasıl ilişkilidir? Karl Popper, yanlışlanabilirliğin bilimin işareti olduğunu savundu. Thomas Kuhn, bilimin paradigmalar ve devrimler yoluyla ilerlediğini savundu. Imre Lakatos araştırma programları önerdi. Paul Feyerabend, tek bir yöntemin olmadığını savundu. Bu alan ayrıca belirli bilim dallarını da inceler: fizik, biyoloji, nörobilim, ekonomi. Nedenselliğin, yasaların, modellerin ve kanıtların doğasını sorgular. Bilim felsefesi önemlidir çünkü bilim, bilmenin en güçlü yollarından biridir ve nasıl çalıştığını anlamak, onu iyi kullanmamıza yardımcı olur.

Ana konular

• Sınır Belirleme. Bilimi bilim dışı alanlardan ayıran nedir?
• Açıklama. Bir açıklamayı bilimsel kılan nedir?
• Teori Değişimi. Bilimsel teoriler nasıl gelişir?
• Gerçekçilik. Bilimsel teoriler gerçeği tanımlar mı?
• Yöntem. Bilimsel bir yöntem var mı?

Bilim felsefesi, yakından ilişkili olsalar da bilim tarihiyle aynı şey değildir. Tarih, olanları anlatır. Felsefe ise bunların ne anlama geldiğini sorar.