Thiên kiến xác nhận là xu hướng tìm kiếm, diễn giải và ghi nhớ thông tin theo cách củng cố niềm tin sẵn có của bản thân. Bằng chứng phản bác thường ít được chú ý hơn, được diễn giải một cách hoài nghi hơn, hoặc đơn giản là bị lãng quên.
Thiên kiến xuất hiện trong nhiều bối cảnh. Những người kiểm chứng giả thuyết thường tìm kiếm các trường hợp xác nhận hơn là các trường hợp có khả năng bác bỏ. Những người thuộc các đảng phái chính trị diễn giải cùng một đoạn phim tin tức theo những cách trái ngược nhau. Các nhà khoa học cũng không ngoại lệ; họ có thể thiết kế các nghiên cứu có nhiều khả năng ủng hộ các lý thuyết được ưa chuộng hoặc giải thích những kết quả không thuận lợi. Ngay cả việc đánh giá các đặc điểm tính cách của bản thân cũng cho thấy mô hình này: bằng chứng về những phẩm chất mong muốn được chấp nhận dễ dàng hơn bằng chứng về những phẩm chất không mong muốn.
Thiên kiến xác nhận không phải là sự thiếu trung thực có chủ ý. Nó phát sinh từ hoạt động thông thường của sự chú ý, trí nhớ và lý luận, tất cả đều bị ảnh hưởng bởi các cấu trúc kiến thức hiện có. Nhận thức về thiên kiến này có thể làm giảm tác động của nó—chủ động tìm kiếm bằng chứng phản bác, xem xét điều ngược lại hoặc sử dụng các quy trình ra quyết định có cấu trúc—nhưng bản thân xu hướng này vẫn mạnh mẽ và phổ biến.
Một khi niềm tin đã được hình thành, tâm trí có xu hướng bảo vệ nó. Thiên kiến xác nhận là tên gọi của khuynh hướng bảo vệ đó.
Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.
Leave a comment