Suwerenne państwa czasami łączą się w luźną unię, która zachowuje ich niezależność, jednocześnie tworząc ograniczone wspólne instytucje. Taki układ nazywa się konfederacją. Władza centralna istnieje wyłącznie na mocy delegacji i zazwyczaj może zostać odwołana.

Historyczne przykłady obejmują okres Artykułów Konfederacji we wczesnych Stanach Zjednoczonych oraz Konfederację Szwajcarską, zanim przekształciła się w federację. Państwa członkowskie zachowują prawo do unieważniania decyzji centralnych lub wystąpienia z Unii. Podejmowanie decyzji na szczeblu centralnym często wymaga jednomyślności lub większości kwalifikowanej, co może prowadzić do impasu.

Konfederacje zazwyczaj powstają w celu wzajemnej obrony lub koordynacji gospodarczej, a następnie rozpadają się lub zacieśniają, tworząc federacje, gdy luźna struktura okazuje się niewystarczająca. Unia Europejska, obok bardziej zintegrowanych struktur, wykazuje pewne cechy konfederacyjne. Kluczową różnicą w stosunku do federacji jest szczątkowa suwerenność członków i słabość bezpośredniej władzy centralnej nad jednostkami.

Centralne organy konfederacji oddziałują w większym stopniu na państwa niż na obywateli.