Gdy ostateczna władza spoczywa w rękach jednego rządu centralnego, który może dowolnie tworzyć lub znosić jednostki regionalne, państwo jest unitarne. Władze regionalne i lokalne wykonują wyłącznie uprawnienia delegowane.

Większość państw świata ma charakter unitarny, w tym Francja, Japonia i Wielka Brytania (pomimo niedawnej decentralizacji). Centralizacja może prowadzić do ujednolicenia standardów i uproszczenia rozliczalności. Może również pomijać różnorodność regionalną i przeciążać centrum decyzjami, które lepiej podejmować lokalnie.

Państwa unitarne czasami przekazują znaczną część uprawnień, nie przekształcając się w federacje, ponieważ centrum zachowuje prawo do odzyskania władzy. Praktyka polityczna może utrudniać odwrócenie decentralizacji, nawet jeśli teoria konstytucyjna na to pozwala. Wybór między projektem unitarnym a federalnym odzwierciedla historię, wielkość, różnorodność i preferencje autorów konstytucji.

• Pojedyncza władza centralna ma najwyższą władzę
• Uprawnienia regionalne są delegowane, a nie zapisane w konstytucji
• Powszechna forma organizacji państwa na całym świecie
• Nadal może obejmować znaczną decentralizację administracyjną