Utylitaryzm zakłada, że ​​właściwym działaniem jest takie, które maksymalizuje ogólne szczęście lub użyteczność. Jeremy Bentham i John Stuart Mill to klasyczni jego zwolennicy. Bentham argumentował, że przyjemność i cierpienie to jedyne samoistne dobra i zło, a my powinniśmy dążyć do jak największego szczęścia dla jak największej liczby osób. Mill udoskonalił tę teorię, rozróżniając przyjemności wyższe i niższe oraz argumentując, że przyjemności intelektualne i moralne są lepsze. Utylitaryzm jest teorią konsekwencjalistyczną. Ocenia działania na podstawie ich rezultatów, a nie intencji czy zasad. Jest to również teoria uniwersalna. Wymaga od nas równego traktowania szczęścia wszystkich, a nie tylko naszego własnego lub naszej grupy.

Utylitaryzm wywarł wpływ na ekonomię, politykę publiczną i etykę. Stanowi podstawę analizy kosztów i korzyści oraz ekonomii dobrobytu. Był również krytykowany. Krytycy argumentują, że może on uzasadniać poświęcanie jednostek dla dobra ogółu, że jest zbyt wymagający i że ignoruje prawa i sprawiedliwość. Obrońcy odpowiadają, że utylitaryzm, właściwie rozumiany, szanuje prawa i sprawiedliwość, ponieważ promują one ogólne szczęście. Do jego odmian należą utylitaryzm czynów, który ocenia indywidualne działania, oraz utylitaryzm reguł, który ocenia reguły. Utylitaryzm preferencji koncentruje się na zaspokajaniu preferencji, a nie na maksymalizacji przyjemności. Debata między utylitarystami a ich krytykami trwa.

Rodzaje utylitaryzmu

• Act. Oceń każdą czynność na podstawie jej konsekwencji.
• Zasada. Oceniaj zasady na podstawie ich konsekwencji.
• Preferencje. Maksymalizuj zadowolenie z preferencji.
• Hedonistyczny. Maksymalizuj przyjemność i minimalizuj ból.

Utylitaryzm to nie to samo, co egoizm. Egoizm dąży do szczęścia samego podmiotu. Utylitaryzm dąży do szczęścia wszystkich w równym stopniu.