Prawo naturalne to system prawa wywodzący się z natury i rozumu, a nie z ustawodawstwa. Głosi ono, że istnieją obiektywne zasady moralne, które prawa ludzkie powinny odzwierciedlać. Jeśli prawo ludzkie jest sprzeczne z prawem naturalnym, jest niesprawiedliwe i niewiążące dla sumienia. Idea ta sięga czasów Arystotelesa i stoików, którzy twierdzili, że wszechświat jest uporządkowany pod względem racjonalnym i że ludzie mogą go odkryć za pomocą rozumu. Tomasz z Akwinu usystematyzował prawo naturalne w XIII wieku, argumentując, że jest ono udziałem istot rozumnych w wiecznym prawie Bożym.

Teoria prawa naturalnego wywarła wpływ na etykę, politykę i jurysprudencję. Uzasadnia prawa człowieka, argumentując, że pewne uprawnienia są nieodłącznie związane z naturą ludzką. Uzasadnia również obowiązki, argumentując, że pewne czyny są z natury złe. Krytycy argumentują, że prawo naturalne jest niejasne, opiera się na kontrowersyjnych założeniach dotyczących natury ludzkiej i było wykorzystywane do uzasadniania niesprawiedliwych instytucji. Obrońcy odpowiadają, że prawo naturalne stanowi racjonalną podstawę moralności, niezależną od objawienia ani konwencji. Debata toczy się w filozofii prawa, bioetyce i teorii politycznej.

Kluczowe cechy prawa naturalnego

• Cel. Zasady moralne można odkryć za pomocą rozumu.
• Universal. Dotyczą one wszystkich ludzi.
• Normatywne. Prawa ludzkie powinny być do nich dostosowane.
• Teleologiczne. Są one zakorzenione w naturze i celu człowieka.

Prawo naturalne nie jest tym samym, co prawa natury, które opisują zachowanie rzeczy. Prawo naturalne określa, jak rzeczy powinny się zachowywać.