Uzależnienie to stan charakteryzujący się kompulsywnym angażowaniem się w daną substancję lub zachowanie pomimo szkodliwych konsekwencji. Osoba kontynuuje poszukiwanie substancji lub aktywności, nawet jeśli szkodzi to zdrowiu, relacjom, pracy i poczuciu własnej wartości.

Z neurobiologicznego punktu widzenia, substancje uzależniające zaburzają funkcjonowanie obwodów nagrody w mózgu, a w szczególności szlaków dopaminowych, które zazwyczaj wzmacniają zachowania związane z przetrwaniem. Powtarzająca się ekspozycja wywołuje tolerancję – potrzeba więcej substancji, aby uzyskać ten sam efekt – i uzależnienie, przez co objawy odstawienia pojawiają się po zaprzestaniu zażywania. Głód narkotykowy może utrzymywać się długo po tym, jak organizm go oczyści, napędzany przez bodźce warunkowe i trwałe zmiany w obwodach mózgowych. Uzależnienia behawioralne, takie jak hazard, aktywują nakładające się na siebie układy.

Nie każdy, kto używa substancji, uzależnia się. Na ryzyko wpływają predyspozycje genetyczne, stres w dzieciństwie, problemy ze zdrowiem psychicznym i środowisko społeczne. Metody leczenia obejmują farmakoterapię łagodzącą objawy odstawienia lub blokującą działanie narkotyków, terapię poznawczo-behawioralną mającą na celu zmianę nawyków i strategii radzenia sobie z problemami oraz grupy wsparcia, które zapewniają strukturę i poczucie odpowiedzialności. Nawroty są częste i lepiej postrzegać je jako element przewlekłego procesu niż jako upadek moralny.

Uzależnienie zawęża życie do momentu, w którym substancja lub zachowanie stają się jego zasadą organizacyjną. Powrót do zdrowia to powolne, ponowne poszerzanie tego życia.