Zbieractwo to strategia przetrwania oparta na polowaniu, łowiectwie i zbieraniu dzikich roślin. Jest to najstarszy ludzki sposób życia, praktykowany przez ponad 90% historii naszego gatunku. Obecnie tylko kilka grup polega na nim na stałe, w tym niektóre społeczności San w południowej Afryce i garstka innych w odległych regionach. Większość z nich została zepchnięta na marginalne tereny przez państwa i rolnictwo.

Zbieractwo nie oznacza ciągłego głodu. Badania grup takich jak !Kung pokazują, że zbieracze często pracują mniej godzin tygodniowo niż rolnicy czy pracownicy biurowi. Ich dieta jest zazwyczaj zróżnicowana i wystarczająca pod względem odżywczym. Brakuje im jednak nadwyżek. Przemieszczają się wraz z porami roku, posiadają niewiele i dzielą się tym, co mają. Mobilność jest kluczowa: pozwala im podążać za zasobami i unikać wyczerpywania się zasobów w danym obszarze.

Cechy wspólne

• Małe, mobilne grupy spokrewnionych rodzin.
• Podział pracy ze względu na płeć i wiek.
• Dzielenie się normami zniechęcającymi do gromadzenia.
• Szczegółowa wiedza ekologiczna o roślinach i zwierzętach.

Zbieractwo nie jest nieudanym etapem ewolucji. To udana adaptacja, która podtrzymywała ludzkie życie przez tysiąclecia.