Er breekt brand uit in een nachtclub. Mensen schreeuwen, duwen en vertrappen elkaar om de uitgang te bereiken. Paniek is een plotselinge, overweldigende angst die leidt tot irrationeel gedrag in een groep. Het is een vorm van collectief gedrag. Het komt zelden voor, maar als het gebeurt, kan het dodelijk zijn.

Onderzoek wijst uit dat paniek minder vaak voorkomt dan mensen denken. In veel noodsituaties helpen mensen elkaar en evacueren ze op een ordelijke manier. Paniek ontstaat wanneer mensen het gevoel hebben dat vluchtroutes geblokkeerd zijn, dat anderen ook naar dezelfde uitgang proberen te komen en dat de tijd dringt. Bij de brand in Cocoanut Grove in Boston in 1942 kwamen 492 mensen om het leven, van wie velen vastzaten doordat de uitgangen geblokkeerd waren.

Omstandigheden die paniek aanwakkeren

• Waargenomen onmiddellijke bedreiging voor het leven
• Beperkte of geblokkeerde vluchtroutes
• Gebrek aan informatie of tegenstrijdige signalen
• Dichtheid en drukte
• Verlies van vertrouwen in autoriteiten

Voorkomen is beter dan genezen. Duidelijke vluchtroutes, regelmatige oefeningen en rustige communicatie verminderen paniek. Na de brand in nachtclub Station in Rhode Island in 2003 werden strengere wetten met betrekking tot bezettingsgraden en sprinklersystemen ingevoerd.