Een gezin van vier in het plattelandsgebied van Malawi besteedt het grootste deel van zijn inkomen aan maïsmeel. Geen elektriciteit, geen stromend water, geen kliniek op loopafstand. Dat is absolute armoede: een situatie waarin mensen de basisbehoeften voor overleven ontberen – voedsel, schoon water, onderdak en minimale gezondheidszorg. De grens is niet relatief ten opzichte van wat buren hebben. Het is een vaste lijn, die door internationale organisaties meestal wordt gedefinieerd als leven van minder dan ongeveer 2,15 dollar per dag.

Sociologen maken onderscheid tussen absolute en relatieve armoede, waarbij achterstand wordt gemeten ten opzichte van de gemiddelde levensstandaard van een samenleving. Absolute armoede gaat over overleven. Het verkort de levensduur, beperkt de cognitieve ontwikkeling van kinderen en houdt gezinnen gevangen in vicieuze cirkels die generaties lang voortduren.

Belangrijkste kenmerken

• Gemeten aan de hand van een vaste overlevingsdrempel, niet aan de hand van maatschappelijke gemiddelden.
• Geconcentreerd in lage-inkomstenlanden en regio's die getroffen zijn door conflicten of droogte.
• Gekoppeld aan hoge kindersterfte, ondervoeding en beperkt onderwijs.
• Doelgroep van internationale ontwikkelingsdoelen en programma's voor geldovermakingen

Overheden en ngo's volgen dit via enquêtes onder huishoudens. Het aantal mensen in absolute armoede is sinds 1990 sterk gedaald, hoewel de vooruitgang tijdens de COVID-19-pandemie stagneerde.