Volksmuziek behoort tot de tradities van gewone mensen, en niet tot die van geschoolde professionele componisten. Liederen en instrumentale stukken worden op gehoor doorgegeven en veranderen vaak enigszins met elke generatie of regio. De onderwerpen zijn het dagelijks leven, werk, liefde, geschiedenis en gemeenschapsfeesten.

De instrumenten zijn doorgaans draagbaar en toegankelijk: zang, viool, gitaar, accordeon, banjo en diverse trommels of blaasinstrumenten. Veel volkstradities hebben later invloed gehad op klassieke componisten en populaire muziekstijlen. Veldopnames en wetenschappelijke collecties hebben materiaal bewaard dat anders wellicht verloren zou zijn gegaan.

Hedendaagse folkmuzikanten blijven traditioneel repertoire uitvoeren en schrijven tegelijkertijd nieuwe liedjes in dezelfde geest. Festivals, clubs en informele bijeenkomsten houden de muziek sociaal en participatief. De grens tussen folk en andere genres is vaag, maar de nadruk op gemeenschappelijk eigendom en mondelinge overdracht blijft kenmerkend.

Luisteren naar volksmuziek voelt vaak alsof je een gesprek afluistert dat al eeuwenlang gaande is.