Twee noten met dezelfde toonhoogte en duur kunnen totaal anders klinken, afhankelijk van hoe ze beginnen en eindigen. Articulatie beschrijft die verschillen. Legato verbindt noten vloeiend; staccato verkort ze; accenten geven bepaalde noten extra gewicht.

Strijkers variëren de druk en snelheid van de strijkstok. Blaasinstrumenten beheersen de tongtechniek en de luchtstroom. Pianisten passen de aanzet en de ontspanning aan. Zangers geven vorm aan medeklinkers en klinkers. De noten in de partituur geven richting aan deze keuzes, maar ervaren uitvoerders passen articulatie ook instinctief toe om de frasering te verduidelijken.

Duidelijke articulatie helpt luisteraars ritme en structuur te herkennen. Onduidelijke articulatie kan zelfs een goed geschreven melodielijn onduidelijk maken. Bij samenspel zorgt een uniforme articulatie ervoor dat de groep als één geheel klinkt. Componisten en editors besteden veel aandacht aan articulatie, omdat deze deel uitmaakt van het karakter van de muziek.

Door te oefenen raakt de articulatie vaak geïsoleerd, waardoor de fysieke gebaren automatisch worden.