Naturalisme is een literaire stroming uit de late negentiende eeuw die deterministische en wetenschappelijke principes toepaste op de weergave van het menselijk leven. Personages worden getoond als producten van erfelijkheid, omgeving en sociale omstandigheden waarover ze niet volledig controle hebben.

Beïnvloed door Darwin, Zola en anderen, beschreven naturalistische schrijvers zoals Crane, Norris en Dreiser armoede, verslaving en maatschappelijke strijd met klinische details en zonder romantische troost. De verhalen eindigen vaak in een nederlaag of louter overleven. De toon kan afstandelijk of bitter ironisch zijn. Naturalisme onderscheidt zich van realisme door zijn explicietere filosofische determinisme en zijn focus op de lagere sociale klassen en extreme situaties.

De stroming was in sommige nationale literaturen sterker dan in andere en werd al snel uitgedaagd door modernistische en andere benaderingen. De erfenis ervan leeft voort in fictie die de nadruk legt op sociale krachten, biologische driften en de grenzen van individuele autonomie. Het lezen van naturalistische werken kan somber zijn, maar ze streefden wel naar een waarheidsgetrouwe weergave van krachten die in de meer gematigde literatuur liever werden genegeerd.

Fictie die mensen behandelt als organismen die gevormd worden door krachten waarover ze geen controle hebben, behoort tot de naturalistische traditie.