Een recessie is erg. Een depressie is nog erger. Economen gebruiken de term voor een langdurige, ernstige economische neergang die wordt gekenmerkt door massale werkloosheid, wijdverspreide faillissementen en een instortende productie. Er is geen precieze drempel, maar de Grote Depressie van de jaren 30 geldt als maatstaf. De werkloosheid in de Verenigde Staten liep op tot ongeveer 25 procent. Duizenden banken gingen failliet. De wereldhandel kromp met twee derde.

Depressies komen zelden voor omdat beleidsmakers hun lessen hebben geleerd. Centrale banken reageren nu sneller door de rente te verlagen en liquiditeit in de markt te injecteren. Depositoverzekering voorkomt dat bankruns uit de hand lopen. Overheden geven anticyclisch uit en lenen geld om de val te verzachten. Deze instrumenten werken niet altijd perfect, maar ze hebben tot nu toe een nieuwe ineenstorting zoals in de jaren 30 voorkomen.

Dat betekent niet dat depressies niet opnieuw kunnen voorkomen. De crisis van 2008 kwam daar dichtbij. Alleen massale interventies van centrale banken en overheden voorkwamen dat het een nieuwe Grote Depressie werd. De ervaring liet diepe littekens achter: trage groei, hoge schulden en politieke tegenreacties die nog steeds voelbaar zijn.

Kenmerken van een depressie

• Werkloosheid boven de 20 procent
• Scherpe, aanhoudende daling van het BBP
• Deflatie of zeer lage inflatie
• Massale faillissementen en gedwongen verkopen
• Bevroren krediet en bankfaillissementen