Chủ nghĩa duy lý cho rằng lý trí là nguồn tri thức chính. Nó không phủ nhận các giác quan, nhưng lập luận rằng lý trí có thể nắm bắt được những chân lý mà kinh nghiệm không thể. Toán học là mô hình. Bạn không cần phải đo các tam giác để biết rằng tổng các góc của chúng bằng 180 độ. Bạn có thể chứng minh điều đó. Những người theo chủ nghĩa duy lý tin rằng một số chân lý là bẩm sinh hoặc có thể được khám phá bằng tư duy thuần túy. Descartes, Spinoza và Leibniz là những nhà duy lý kinh điển. Họ lập luận rằng các giác quan không đáng tin cậy và chỉ có lý trí mới có thể cung cấp kiến ​​thức chắc chắn.

Chủ nghĩa duy lý trái ngược với chủ nghĩa kinh nghiệm, cho rằng tri thức đến từ kinh nghiệm. Kant đã cố gắng dung hòa hai quan điểm này, lập luận rằng tri thức đòi hỏi cả lý trí và kinh nghiệm. Lý trí cung cấp các phạm trù cấu trúc kinh nghiệm. Kinh nghiệm cung cấp nội dung. Chủ nghĩa duy lý đã có ảnh hưởng trong toán học, logic và siêu hình học. Nó cũng đã bị chỉ trích. Nếu lý trí là nguồn gốc của tri thức, làm thế nào chúng ta biết được lập luận nào là đúng? Những người theo chủ nghĩa duy lý trả lời rằng lý trí có khả năng tự điều chỉnh. Nó có thể xác định và sửa chữa những sai lầm của chính nó. Cuộc tranh luận giữa chủ nghĩa duy lý và chủ nghĩa kinh nghiệm là một trong những cuộc tranh luận lâu đời nhất trong triết học, và nó vẫn tiếp diễn trong lý luận nhận thức và triết học tâm trí đương đại.

Các chủ đề duy lý

• Ý tưởng bẩm sinh.
• Suy luận.
• Sự chắc chắn.
• Toán học như một mô hình.

Chủ nghĩa duy lý không giống với tính hợp lý. Tính hợp lý là khả năng suy luận. Chủ nghĩa duy lý là một quan điểm triết học về nguồn gốc của tri thức.