Phim tài liệu trình bày các sự kiện, con người hoặc vấn đề có thật. Nó thuộc thể loại phi hư cấu, nhưng không mang tính khách quan. Nhà làm phim lựa chọn những gì cần thể hiện, những gì cần bỏ qua và cách dàn dựng. Mỗi phim tài liệu đều có quan điểm riêng, ngay cả khi nó tuyên bố tính trung lập. Hình thức của nó được xây dựng giống như phim hư cấu, nhưng lại được tạo nên từ chất liệu có thật. Chính sự căng thẳng đó đã làm cho phim tài liệu trở nên mạnh mẽ và gây tranh cãi.

Phim tài liệu có nhiều phong cách khác nhau. Phim tài liệu quan sát, như các phim của Frederick Wiseman, được xem mà không có lời dẫn chuyện hay phỏng vấn. Phim tài liệu giải thích, như phim về thiên nhiên, sử dụng lời dẫn chuyện để giải thích. Phim tài liệu tham gia, như các phim của Michael Moore, đặt nhà làm phim vào câu chuyện. Phim tài liệu phản tư xem xét chính quá trình làm phim. Phim tài liệu trình diễn sử dụng kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân. Mỗi phong cách đều có những quy ước riêng và những tuyên bố về sự thật riêng.

Phim tài liệu có thể cung cấp thông tin, thuyết phục, giải trí và khơi gợi suy nghĩ. Chúng có thể phơi bày sự bất công, tôn vinh thành tựu và khám phá thân phận con người. Chúng có thể được quay trong nhiều năm, như Hoop Dreams, hoặc chỉ trong một ngày. Chúng có thể được thực hiện bằng điện thoại thông minh hoặc với một ê kíp đầy đủ. Thể loại này rất linh hoạt và không ngừng phát triển. Những bộ phim tài liệu hay nhất không chỉ ghi lại hiện thực. Chúng còn diễn giải hiện thực đó.