Verimlilik, bir ekosistemin organik madde üretme hızını ölçer. Bitkilerin fotosentez yoluyla güneş ışığını biyokütleye dönüştürme hızıdır. Brüt birincil verimlilik, üretilen toplam organik madde miktarıdır. Net birincil verimlilik ise bitkilerin bir kısmını kendi solunumları için kullandıktan sonra kalan miktardır. Aradaki fark, otçulları, ayrıştırıcıları ve besin zincirinin geri kalanını destekler. Verimlilik genellikle yılda metrekare başına gram karbon olarak ölçülür.

Verimlilik büyük ölçüde değişmektedir. Tropikal yağmur ormanları ve mercan resifleri, Dünya'daki en verimli ekosistemler arasındadır. Çöller ve tundralar ise en az verimli olanlardır. Verimlilik güneş ışığına, suya, besin maddelerine ve sıcaklığa bağlıdır. Bunlardan herhangi birinin az olduğu yerlerde verimlilik düşer. Okyanus verimliliği genellikle demir veya azotla sınırlıdır. Karasal verimlilik ise genellikle su veya fosforla sınırlıdır. Bilim insanları, bitki örtüsünün yeşilliğini zaman içinde ölçerek verimliliği uydulardan takip ederler. Bu ölçümler, kuraklıkları, ormansızlaşmayı ve iklim etkilerini izlemeye yardımcı olur.

Verimlilik türleri

• Brüt birincil üretkenlik: toplam fotosentez.
• Net birincil üretkenlik: bitki solunumundan sonra.
• İkincil üretkenlik: Tüketiciler tarafından üretilen biyokütle.
• Mevcut biyokütle: Bir anda mevcut olan biyokütle.

Verimlilik, biyoçeşitlilikle aynı şey değildir. Verimli bir ekosistem birçok türü destekleyebilir, ancak verimlilik tek başına çeşitliliği garanti etmez.