Productiviteit meet de snelheid waarmee een ecosysteem organisch materiaal produceert. Het is de snelheid waarmee planten zonlicht omzetten in biomassa door middel van fotosynthese. Bruto primaire productiviteit is de totale hoeveelheid geproduceerd organisch materiaal. Netto primaire productiviteit is wat overblijft nadat planten een deel ervan hebben gebruikt voor hun eigen ademhaling. Het verschil is wat herbivoren, afbrekers en de rest van de voedselketen in stand houdt. Productiviteit wordt meestal gemeten in gram koolstof per vierkante meter per jaar.

De productiviteit varieert sterk. Tropische regenwouden en koraalriffen behoren tot de meest productieve ecosystemen op aarde. Woestijnen en toendra's zijn de minst productieve. De productiviteit is afhankelijk van zonlicht, water, voedingsstoffen en temperatuur. Waar een van deze factoren schaars is, daalt de productiviteit. De productiviteit van de oceaan wordt vaak beperkt door ijzer of stikstof. De productiviteit op het land wordt vaak beperkt door water of fosfor. Wetenschappers volgen de productiviteit met behulp van satellieten, waarbij ze de groenheid van de vegetatie in de loop van de tijd meten. Deze metingen helpen bij het monitoren van droogte, ontbossing en de gevolgen van klimaatverandering.

Soorten productiviteit

• Bruto primaire productiviteit: totale fotosynthese.
• Netto primaire productiviteit: na aftrek van plantademhaling.
• Secundaire productiviteit: biomassa geproduceerd door consumenten.
• Staande biomassa: de biomassa die op een bepaald moment aanwezig is.

Productiviteit is niet hetzelfde als biodiversiteit. Een productief ecosysteem kan veel soorten herbergen, maar productiviteit alleen garandeert geen diversiteit.