Zachowanie pociąga za sobą konsekwencję, która zmniejsza prawdopodobieństwo jego wystąpienia w przyszłości. Kara jest właśnie tym procesem. Może ona obejmować zaprezentowanie zdarzenia awersyjnego lub usunięcie zdarzenia pozytywnego.

Kara może szybko stłumić zachowanie, ale ma dobrze udokumentowane skutki uboczne: ucieczkę i unikanie, reakcje emocjonalne, agresję i brak umiejętności nauczenia pożądanych alternatyw. Jej skutki są często zależne od kontekstu i tymczasowe, gdy nie ma czynnika karzącego. Z tych powodów analitycy behawioralni zazwyczaj preferują wzmacnianie alternatywnych zachowań niż karę.

W życiu codziennym kary obejmują szeroki zakres, od dezaprobaty społecznej po formalne sankcje prawne. Ich skuteczność zależy od natychmiastowości, konsekwencji i dostępności innych sposobów uzyskania wzmocnienia. Względy etyczne ograniczają stosowanie procedur awersyjnych, zwłaszcza w przypadku grup wrażliwych. Zrozumienie kary wyjaśnia zarówno jej siłę, jak i ograniczenia jako narzędzia zmiany zachowania.

• Konsekwencja zmniejszająca prawdopodobieństwo zachowania
• Może być dodatni lub ujemny w sensie technicznym
• Często powoduje niepożądane skutki uboczne
• Mniej preferowane niż wzmacnianie alternatyw