Idealizm głosi, że rzeczywistość jest zasadniczo mentalna lub niematerialna. Świat fizyczny, zgodnie z tym poglądem, jest albo konstrukcją umysłu, albo manifestacją czegoś umysłopodobnego. Platon jest często nazywany idealistą, choć jego teoria form jest bardziej złożona. Jego formy to wieczne, niefizyczne wzorce, w których uczestniczą poszczególne rzeczy. George Berkeley nadał idealizmowi najbardziej bezpośrednie sformułowanie: być to być postrzeganym. Substancja materialna nie istnieje. To, co nazywamy stołem, to zbiór idei w umyśle Boga i w naszych własnych umysłach.

Niemiecki idealizm, począwszy od Kanta, a skończywszy na Fichtym, Schellingu i Heglu, traktował umysł jako aktywnie konstytuujący świat, którego doświadcza. Kant argumentował, że nigdy nie możemy poznać rzeczy takimi, jakie są same w sobie, a jedynie takimi, jakie ukazują się pod postaciami naszej intuicji i kategoriami naszego rozumienia. Hegel argumentował, że rzeczywistość to samorozwijający się duch, a historia to proces, w którym duch poznaje samego siebie. Idealizm zanikł w XX wieku, gdy filozofia analityczna zwróciła się ku fizykalizmowi, ale nigdy nie zanikł. Debaty na temat świadomości, percepcji i natury rzeczywistości podtrzymują przy życiu idealistyczne nurty.

Formy idealizmu

• Platoniczna. Rzeczywistość składa się z wiecznych Form.
• Berkeleyan. Być znaczy być postrzeganym.
• Transcendentalny. Umysł kształtuje doświadczenie.
• Absolutne. Rzeczywistość jest samorozwijającym się duchem.

Idealizm jest często przeciwstawiany materializmowi, który głosi, że istnieje tylko materia. Debata między nimi jest jedną z najstarszych w filozofii.