Niektóre czyny są złe, niezależnie od tego, jakie dobro z nich wynika. To sedno deontologii, teorii etycznej, która opiera moralność na obowiązkach i regułach, a nie na konsekwencjach. Kłamstwo, złamanie obietnicy lub zabicie niewinnej osoby jest zakazane, nawet jeśli wynik byłby lepszy. Słowo to pochodzi od greckiego słowa „deon”, oznaczającego obowiązek. Immanuel Kant jest najbardziej wpływowym deontologiem, choć w tej tradycji znajdują się również inni, w tym W.D. Ross i jego teoria obowiązków prima facie.

Kant argumentował, że wymogi moralne są kategoryczne. Nie zależą od tego, czego się pragnie ani od tego, co się wydarzy. Dotyczą one wszystkich istot rozumnych. Jego imperatyw kategoryczny weryfikuje maksymy, pytając, czy mogą one stanowić prawa uniwersalne i czy traktują człowieczeństwo jako cel. Ross złagodził ten rygor. Twierdził, że mamy kilka obowiązków prima facie, takich jak wierność, wdzięczność i nieszkodzenie, i że gdy są one sprzeczne, musimy ocenić, który jest bardziej rygorystyczny w danej sytuacji. Krytycy deontologii wskazują na problem sprzecznych obowiązków i trudność stosowania absolutnych reguł w niejasnych okolicznościach. Obrońcy odpowiadają, że konsekwencje mają znaczenie, ale nie mogą usprawiedliwić wszystkiego.

Tematy deontologiczne

• Obowiązek. Wymagania moralne obowiązują bez względu na rezultaty.
• Zasady. Niektóre czynności są zabronione lub wymagane.
• Szacunek dla osób. Traktuj jednostki jako cel, a nie tylko środek.
• Intencje. Jakość moralna czynu zależy częściowo od woli osoby, która go dokonuje.

Deontologia jest przeciwieństwem utylitaryzmu, który ocenia czyny na podstawie ich konsekwencji, oraz etyki cnót, która skupia się na charakterze.