Dyfuzja ułatwiona przemieszcza cząsteczki przez błonę komórkową za pomocą białek nośnikowych. Cząsteczki przemieszczają się od wysokiego stężenia do niskiego, zgodnie z gradientem. Nie jest wymagana energia. Białko pełni rolę czynnika ułatwiającego. Zapewnia ono drogę przez dwuwarstwę lipidową, której cząsteczka nie jest w stanie pokonać samodzielnie.

Glukoza wnika do czerwonych krwinek w ten sposób. Transporter GLUT1 wiąże glukozę po jednej stronie błony, zmienia jej kształt i uwalnia ją po drugiej stronie. Proces ten jest bierny. ATP nie jest zużywany. Kierunek ruchu jest określony przez gradient stężeń. Jeśli gradient się odwraca, transport również się odwraca.

Charakterystyka dyfuzji ułatwionej

• Pasywny: brak wkładu energii.
• Specyficzny: każdy transporter obsługuje specyficzne cząsteczki.
• Nasycenie: szybkość transportu osiąga poziom plateau, gdy transportery są pełne.
• Konkurencja: podobne cząsteczki konkurują o ten sam transporter.
• W dół gradientu stężenia.

Zachowanie nasycenia odróżnia dyfuzję ułatwioną od dyfuzji prostej. Dyfuzja prosta rośnie liniowo wraz ze stężeniem. Dyfuzja ułatwiona stabilizuje się, ponieważ liczba białek transportujących jest skończona. Gdy wszystkie transportery są zajęte, dodanie większej liczby cząsteczek nie zwiększa tempa. Dlatego wychwyt glukozy przez komórki osiąga plateau przy wysokim poziomie glukozy we krwi. Transporter stanowi wąskie gardło. Niektóre transportery są bramkowane, otwierając się tylko w odpowiedzi na sygnał. Insulina stymuluje transportery GLUT4 do przemieszczania się do błony komórkowej, zwiększając wychwyt glukozy. W ten sposób organizm reguluje poziom cukru we krwi. Dyfuzja ułatwiona jest pasywna, ale nie jest niekontrolowana. Komórka decyduje, które transportery mają zostać wyekspresowane i kiedy je uruchomić.