Astronomowie nie mogą rozciągnąć taśmy mierniczej do gwiazd. Zamiast tego budują drabinę. Kosmiczna drabina odległości to seria metod, z których każda jest kalibrowana przez metodę znajdującą się poniżej. Żadna pojedyncza technika nie działa na wszystkich odległościach. Razem sięgają one od Księżyca do krańców obserwowalnego wszechświata.
Pierwszy szczebel to paralaksa. Orbita Ziemi przesuwa nasz widok na pobliskie gwiazdy, a to przesunięcie określa ich odległość. Paralaksa wynosi około 10 000 lat świetlnych. Kolejny szczebel obejmuje gwiazdy zmienne cefeidy i gwiazdy typu RR Lyrae, których okresy ujawniają ich rzeczywistą jasność. Trzeci szczebel obejmuje supernowe typu Ia, które są na tyle jasne, że można je zobaczyć z odległości miliardów lat świetlnych.
Każdy szczebel zależy od tego poniżej. Jeśli kalibracja jest błędna, wszystko powyżej również jest błędne. Dlatego astronomowie spierają się o stałą Hubble'a. Różne metody dają nieco odmienne odpowiedzi, a rozbieżność, zwana napięciem Hubble'a, może wskazywać na nową fizykę.
Drabina nie jest idealną metaforą. Bardziej przypomina łańcuch założeń, wielokrotnie testowanych. Kiedy jedno ogniwo pęka, cały łańcuch staje się podejrzany.
Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.
Leave a comment